Investeren in de directe omgeving van relschoppers

Mourad is straathoekwerker in Haarlem, hij werkt met jongeren die tussen wal en schip vallen en vaak met meerdere problemen kampen. Mourad heeft twee lange en pittige dagen achter de rug. In een telefonisch interview blikt hij terug op de rellen van de afgelopen dagen.

Dag Mourad, wat is jouw rol geweest de voorbije dagen?

Een straathoekwerker werkt nooit van negen tot vijf. Wij gaan op straat als jongeren op straat zijn. Maandagmiddag kregen we al allerlei berichten binnen, dat er opgeroepen werd tot rellen in de avond. Jongeren vertelden ons dat, ook de politie had ons gevraagd om ’s avonds de straat op te gaan. Mijn rol is vooral preventief, zeker deze dagen: in gesprek gaan met jongeren en in kaart krijgen wat er speelt.

Op maandag liep het ook in Haarlem zo uit de hand?

Ja, een paar ernstige signalen zijn toch te weinig serieus genomen. Dinsdag was de politie al stukken beter voorbereid. Als er ’s middags al verontrustende berichten rondgaan, dan moet je meteen in actie schieten. Een goede samenwerking tussen organisaties en instanties is zo belangrijk: de politie, straathoekwerkers, maar zeker ook de ouders! 

Hoe heb jij de heftige rellen ervaren?  

Heel heftig. In Schalkwijk is er met stenen maar ook met brandbommen gegooid. Radeloze moeders en vaders in pyjama gingen op straat op zoek naar hun zonen en klampten ons aan. Als je vanuit de openstaande ramen en deuren kleine kinderen hoort huilen, dan besef je dat dit echt heel ernstig is en dat de veiligheid van veel mensen in het gedrang komt.

Het is niet aan straathoekwerkers om zich in zo’n crisissituatie midden in het strijdgewoel te gooien, dat is de taak van de politie en de ME. Een agent die stijf staat van de adrenaline gaat echt niet naar het formulier kijken waarop staat dat ik me niet aan de avondklok hoef te houden, omdat ik straathoekwerker ben. Dus ik ben zo snel als ik kon uit de rellen weggegaan en ben rond het strijdgewoel blijven cirkelen. 

Heb je toen veel jongeren gesproken?

Ik heb me gefocust op de jongeren die ik ken en heb hun gevraagd om naar huis te gaan, in de hoop dat zij op hun beurt dan weer een paar vrienden wisten te overtuigen. Iemand die je niet kent en die heel opgefokt is, moet je op zo’n moment zeker niet de les gaan spellen. Vertrouwen is de basis van waaruit een straathoekwerker werkt, vertrouwen bouw je geleidelijk op.

Wat is jouw analyse van de groep relschoppers?

Het was een heel gemengde groep, met verschillende etnische achtergronden. Het geweld is op korte tijd vanuit dorpen als Urk naar de steden overgewaaid. Het relschoppen spreekt vooral kwetsbare jongeren aan die het al maanden extra zwaar hebben: ze wonen met acht mensen in een piepklein flatje, hun ouders missen de scholing om hen te ondersteunen met het thuisonderwijs. Het probleem is erg complex. Ouders worden gekort in hun uitkering als meerderjarige kinderen nog thuis wonen. Zo ontstaan er weer ‘zwerfjongeren’ die thuis uitgeschreven worden, in het heetst van de strijd weet een vader echt niet waar zijn negentienjarige zoon uithangt. Terwijl het juist zo belangrijk is dat de directe omgeving van de jongeren kan helpen.

Ik zag weinig meisjes deelnemen aan de rellen, wel zussen en moeders die naar hun broers en zonen op zoek waren. Ik vind het ook belangrijk om te melden dat de relschoppers echt niet alleen jongeren waren, er waren ook heel agressieve dertigers, veertigers en zelfs vijftigers.

Welke lessen kunnen we als samenleving trekken?

Deze jongeren moeten vooral weten dat ze in de gaten gehouden worden, maar ook dat ze gezien worden, dat er oog is voor hun problemen. Ook moeten we investeren in de directe omgeving, die moet betrokken en ondersteund worden.

Sommige politici en politiecommandanten richtten zich erg tot de ouders. Maar die ouders zien ook, net als hun kinderen, door de bomen het bos niet meer. Je moet hen niet terechtwijzen, maar juist betrekken en ondersteunen. Daarnaast is het belangrijk dat burgemeesters zelf de kalmte bewaren. Een goede burgemeester is een burgervader of -moeder, die bekommert zich om de hele kroost, ook de moeilijkere relschoppers. Als zo’n burgervader of -moeder zelf panikeert, pikken hun zonen dat op en dat is het recept voor verdere escalatie. En wat je zeker ook niet moet doen, is heftige woorden als ‘burgeroorlog’ gebruiken, die jutten alleen meer op.

Is het niet veel gevraagd, om ook begrip te hebben voor zij die geweld plegen?

Kinderen van dertien kunnen de gevolgen van hun gedrag niet overzien. Ze begrijpen niet dat je, als je een steen gooit omdat je boos en gefrustreerd bent, dit later in een rechtszaal kan worden berecht als een poging tot doodslag. Ik kan me voorstellen dat je zo jong en kwetsbaar bent. dat je je laat meeslepen. Dat wil niet zeggen dat ik het geweld goedpraat of bagatelliseer. Maar deze jongeren hebben echt hulp nodig, zodat ze weer een toekomst voor zich zien. En ook hun ouders kan je helpen. Dit is geen zwart-wit probleem, dit los je niet op door het leger in te zetten.

Dit telefonisch interview met Mourad Tijarti is op 28 januari afgenomen door Marie Meeusen

Hartverwarmende steun voor de Aurora in Haarlem

Bonita werkt als medewerkster activering op de Aurora, het cruiseschip in Haarlem dat ingezet wordt als opvangplek voor dakloze mensen. In haar derde bijdrage op VerhaalperMens vertelt ze hoe het aantal bewoners sinds de tweede lockdown is toegenomen. Dat leidt tot meer bedrijvigheid en soms ook wat meer spanning. De zekerheid van een fysiek plekje zorgt gelukkig bij heel veel bewoners voor meer mentale rust en ruimte. Bonita wordt blij van alle hartverwarmende initiatieven die vanuit verschillende hoeken van de samenleving ontstaan om de winteropvang op het cruiseschip te ondersteunen. Lees haar stukje hier:

‘Door het invoeren van een nieuwe lockdown in Nederland is op de Aurora, vanaf net voor de kerstdagen, het aantal bewoners toegenomen. Dit zorgde voor meer bedrijvigheid op het schip Aurora in Haarlem.

Het toegenomen aantal bewoners, alle lockdown-maatregelen en de zogenaamde ‘feestdagen’ zorgen soms ook voor wat extra spanning. We leven onder één dak met een grote groep mensen voor wie dit cruiseschip een zeer welkome warme en comfortabele plek is, maar die allemaal vanuit hun eigen verhaal anders omgaan met de hele situatie.

De fysieke ruimte die hen geboden wordt, is soms zelfs minder belangrijk dan de mentale ruimte die er voor hen is gekomen met dit verblijf. Een rustpunt in hun onrustige en onzekere bestaan geeft gelegenheid om stappen te zetten naar verandering in de situatie waarin ze zich bevinden. Een persoonlijk gesprek, een luisterend oor en iemand die de tijd neemt om hun vragen te beantwoorden, maken een groot verschil.

Een aantal hartverwarmende initiatieven zorgde voor extra hulp (Rode Kruis) en wat lekkere en leuke extraatjes voor de bewoners van het schip. Zo hebben we een paar donaties ontvangen van onder andere lunchpakketten door de Brandweer, maaltijden, ingrediënten voor de maaltijden en kleding door een bekende social media influencer.

Inmiddels kunnen we de uitwerking van het verblijf ook terugzien in het feit dat er bewoners zijn die ons gaan verlaten omdat zij een woonruimte hebben gevonden, enkele bewoners zijn of gaan weer aan het werk omdat dat weer kan, of bewoners bij wie fysiek herstel optreedt, omdat ze weer gebruik kunnen maken van medische zorg.  Er zijn diverse inschrijvingen en aanmeldingen bij instanties gedaan, die zullen leiden naar een woning, werk en herstel.

Als men eenmaal wat rust en fysiek herstel ervaart, kan mentaal en sociaal economisch herstel ineens heel hard gaan. ‘Rust, reinheid en regelmaat’, voor iemand in een stabiele situatie een cliché, maakt soms het verschil tussen een onzekere, thuisloze situatie en het hervinden van een goed vooruitzicht. 

Wij gaan voor een 2021 dat, mede dankzij de inzet met betrekking tot het zo goed mogelijk naleven van de Coronamaatregelen, gezonde maaltijden, onze positieve spirit en de Aurora, gezond blijft en een pad van vooruitgang en groei blijkt.

Mocht er bij u na het lezen van deze blog nou een idee ontstaan dat u vanuit uw positie wat zou kunnen betekenen in welke vorm dan ook (donatie, aanbieden werk aan een bewoner, ondersteuning voor iemand die dat kan gebruiken), informeer dan bij ons hoe we elkaar daarin kunnen ontmoeten. Met elkaar en perMens = hartverwarmend en verbindend.’

Een bekende social media influenceer doneerde heel mooie kleiding.

Daklozenopvang met allure op cruiseschip Aurora

Aan het Spaarne, de rivier die door Haarlem stroomt, ligt het statige cruiseschip ‘Aurora’ aangemeerd. Normaal gezien vaart dit schip tijdens de wintermaanden naar kerstmarkten in Duitsland, maar het coronavirus verandert alles. De komende, koudere maanden blijft het cruiseschip in Haarlem en wordt het omgetoverd tot een bijzondere opvangplek voor dakloze mensen. Yolanda Veerhuis, regiomanager bij perMens, vertelt in een interview trots over dit bijzondere initiatief.

Goedemiddag Yolanda, wat een mooie plek is dit!

Ja, hé! Een opvangplek aan het water, maar ook pal in de stad! Een plek waar elke bewoner een eigen ‘hut’ krijgt, waar koperen relingen en een kroonluchter het decor vormen. Echt heel bijzonder. We zijn opgetogen dat we hier vanaf woensdag dakloze mensen zullen opvangen.

Wie komen hier de komende vierenhalve maand wonen?

Aurora heeft drieënzeventig hutten, daarvan gaan we een deel gebruiken om vijfendertig mensen een slaapplek te geven. Het gaat om economisch daklozen – mensen die door financiële tegenslag dakloos zijn geworden – en ook dakloze mensen die met verschillende problemen kampen, de zogenaamde ‘OGGZ-doelgroep’. We hebben met de Gemeente Haarlem afgesproken dat er vijftig mensen welkom zijn als het de komende maanden echt heel koud wordt, bij een gevoelstemperatuur van – 10 graden.

Leidde de coronacrisis tot deze nieuwe opvangplek? 

Ja, de opvang van dakloze mensen verandert aanzienlijk. Mensen kunnen bijvoorbeeld niet langer kamers delen, stapelbedden zijn uit den boze. Dus zijn er meer plekken en locaties nodig, bovendien groeit ook in Haarlem het aantal economisch daklozen in deze tijd. Tijdens de eerste golf is een sporthal ingezet, maar die wordt nu nog gebruikt om te sporten. De wachtlijsten groeien. Dus zocht de Gemeente Haarlem naar alternatieven. Zo’n alternatief bieden we met Aurora, hier komt een heel bijzondere 24-uursopvang.

Beschrijving: Macintosh HD:Users:marie:Desktop:Foto’s Aurora:IMG_9540.JPG
Elke gast krijgt een hut met eigen badkamer en toilet

Is het ingewikkeld om dit schip klaar te maken voor opvang?

Het vraag wel wat werk en een goede samenwerking, maar dat is juist een leuke uitdaging! Op het dek is er bijvoorbeeld een overdekte plek die de enige rookruimte wordt. Daar leggen we nu zelf een vloer in, want het is enorm belangrijk dat we zorg dragen voor dit mooie schip en dat we het, als de winteropvang voorbij is, weer netjes achterlaten. 

We werken nauw samen met verschillende partners: met de politie, de Gemeente Haarlem, de GGD, andere zorgorganisaties, ga zo maar door. Het beveiligingsbedrijf Alpha Security zal 24/7 aanwezig zijn en de ontvangstbalie bemannen. We gaan ook een stageplek bieden voor iemand die bij Howie the Harp de opleiding tot ervaringsdeskundige volgt. We hebben een heel nieuw team samengesteld, dat aangestuurd zal worden door teamleider Lilian Starrenburg. We moeten veel schakelen en overleggen.

Heb je er vertrouwen in dat dit goed zal lopen?

Ja, absoluut. Mensen kunnen maandenlang op een bijzondere plek wonen. Een eigen hut, een groot bed, een eigen badkamer, maar ook een erg mooie eetruimte: dat zorgt allemaal voor belangrijke stukjes rust, stabiliteit en waardigheid. Dit wordt een plek waar mensen echt tot zichzelf kunnen komen. Natuurlijk zijn er ondersteunende begeleiders en ambulante begeleiders aanwezig. Er zullen daarnaast ook medewerkers voor werk en activering zijn, want we zetten in op zelfregie en zelfstandigheid: de bewoners gaan zelf winkelen, maaltijden koken en samen schoonmaken. Daarnaast zijn er ook mogelijkheden voor dagbesteding bij andere zorgpartners in Haarlem, waar we mee gaan samenwerken. 

Waar hoop je op?

Het is een prachtige kans om mensen op zo’n bijzondere plek op te vangen. Het is belangrijk om ze te ontvangen met een gastvrije en attente houding, daarom zullen we zeker welkomstpresentjes op de hoofdkussens leggen. Als je mensen op een respectvolle manier ontvangt, dan straalt dat meteen door, daar geloof ik in.

We mogen Aurora gebruiken, maar ook de kapitein en twee bemanningsleden blijven op het schip slapen. Zij zijn verantwoordelijk voor de veiligheid van ons allemaal en dragen zorg voor de installaties van het schip, waaronder de watervoorziening en de riolering. We zullen er alles aan doen om samen met de bewoners zorg te dragen voor dit schip. Aurora biedt een belangrijke kans aan onze cliënten, om op adem te komen en belangrijke stappen te zetten naar meer zelfstandigheid. En het is ook een belangrijke kans voor perMens, want voor het eerst gaan we in Haarlem naast het straathoekwerk ook opvang bieden!

Yolanda Veerhuis op het dek van de Aurora

Interview door Marie Meeusen

Dit interview met Yolanda is het eerste deel van een reeks verhalen over de daklozenopvang op het cruiseschip Aurora. Wordt vervolgd op VerhaalperMens!